Kasa Yönetimi

Mağazada İade ve Değişim Süreci Nasıl Yönetilir? Kasa ve Stok Rehberi

Yayınlanma: 5 Kasım 2026 · Okuma Süresi: 7 dakika · Hazırlayan: self4 Mağaza Ekibi (Softmed Yazılım)

---

Fiziki mağazadan alınan sağlam bir ürünü geri almak yasal olarak zorunlu değildir; 14 günlük cayma hakkı mesafeli satışlar içindir. Ürün ayıplıysa durum değişir: müşteri 6502 sayılı Kanun'daki seçimlik haklarını kullanabilir ve satıcı seçilen talebi yerine getirmek zorundadır. Mağazanın işi, bu iki durumu kasada ayırmak ve her iadeyi stok, kasa ve belge tarafında eksiksiz kapatmaktır.

Mağazada İade Almak Zorunlu mu?

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 48. maddesindeki 14 günlük cayma hakkı, satıcı ile tüketicinin aynı anda fiziksel olarak bulunmadığı mesafeli sözleşmeleri kapsar. Müşteri ürünü mağazada görüp peşin aldıysa ve üründe kusur yoksa, beden değişimi ya da "vazgeçtim" iadesi mağazanın kendi politikasına kalır.

Yine de çoğu mağaza 7, 14 veya 30 gün gibi bir değişim süresi tanır. Süreyi kendiniz belirliyorsanız kasanın yanına, fişe veya web sitenize aynı metni yazın. Duyurduğunuz koşul müşteriye verdiğiniz sözdür; kasiyerden kasiyere değişmemelidir.

Mağazanız internetten de satıyorsa aynı ürün iki farklı kurala bağlanır. Online siparişte cayma hakkı işler, mağazadan satışta işlemez. Kayıtta satış kanalının görünmesi bu yüzden önemlidir.

Ayıplı Üründe Müşterinin Hakları Nelerdir?

Kanun'un 8. maddesine göre ayıplı mal; kararlaştırılan örnek ya da modele uymayan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan maldır. Etiketinde, ambalajında veya reklamında yazan özelliği taşımayan ürün de bu kapsamdadır. 11. maddeye göre müşteri dört haktan birini seçer ve seçim müşteriye aittir:

Müşterinin seçimi	Mağazanın yapacağı	Süre
Sözleşmeden dönme	Ürünü geri alıp bedelin tamamını iade etme	Derhâl
Bedelden indirim	Ürün müşteride kalır, ayıp oranında indirim yapılır	Derhâl
Ücretsiz onarım	Tüm masraflar satıcıya ait olacak şekilde onarım	Azami 30 iş günü*
Ayıpsız misli ile değişim	İmkân varsa aynı ürünün sağlamıyla değiştirme	Azami 30 iş günü

* Yönetmelik ekindeki listede yer alan mallarda onarım, yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi içinde yapılır.

Üç süre daha kasadaki kararı etkiler:

• Altı ay: Teslimden sonraki altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Ürünün ayıplı olmadığını ispat etmek satıcıya düşer. Bu karine, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz (madde 10).
• İki yıl: Ayıp sonradan ortaya çıksa bile sorumluluk, teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıp ağır kusur ya da hileyle gizlenmişse bu süre uygulanmaz (madde 12).
• Bir yıl: İkinci el satışlarda satıcının sorumluluğu kural olarak bir yıldan az olamaz (madde 12).

Defolu Ürünü İndirimli Sattıysanız Ne Olur?

Müşteri ayıbı satın alırken biliyorsa veya bilmesi kendisinden bekleniyorsa sözleşmeye aykırılık oluşmaz. Bunu sonradan ispatlamanın yolu da belgedir. 10. maddeye göre satışa sunulan ayıplı malın üzerine veya ambalajına ayıbı açıklayan okunaklı bir etiket konur. Bu etiket müşteriye verilir ya da açıklama fatura, fiş veya satış belgesinde açıkça gösterilir.

"Defolu ürün iade alınmaz" yazısı bu işi görmez. Fişe "sol kol dikişinde açılma" gibi somut bir not düşün. Etikette açıklanmayan başka bir ayıp için müşterinin hakları devam eder. Sezon sonu indirimi ise başlı başına ayıp açıklaması değildir; sağlam ürün indirimle satıldıysa ve sonradan kusur çıktıysa aynı kurallar geçerlidir.

Kasada İade ve Değişim Adım Adım Nasıl Yapılır?

Aşağıdaki sıra, bir iadenin kasa, stok ve muhasebe kayıtlarının birbirini tutmasını sağlar:

1. Satışı bulun. Fiş numarası veya müşteri kaydıyla orijinal satışı açın. Ürünü listeden seçmek yerine barkodunu okutun; böylece doğru beden, renk ve satış fiyatı gelir.
2. Nedeni kodlayın. "Beden uymadı", "vazgeçti", "ayıplı" gibi sabit nedenler seçin. Ayıplı iadeler ayrı görünmezse tedarikçiye gönderilecek ürünleri raporlayamazsınız.
3. Ürünün durumuna karar verin. Sağlam ürün satılabilir stoğa dönsün. Kusurlu ürün ayrı bir iade veya fire deposuna alınsın. Her iadeyi rafa geri yazarsanız sayımda kayıtla raf birbirini tutmaz.
4. Parayı aldığınız yolla iade edin. Kartla ödenmiş satışın nakit iadesi kasa sayımını bozar. Kart iadesini POS üzerinden, veresiye satışın iadesini cari hesaptan yapın.
5. Değişimde farkı hesaplayın. Değişimi iade ve yeni satış olarak iki hareketle kaydedin. Fiyat farkı varsa yalnız farkı tahsil edin veya iade edin. Tek satırda düzeltmek, varyant stoğunu şaşırtır.
6. Puan ve kampanyayı geri alın. Sadakat programı kullanıyorsanız iade edilen üründen kazanılan puanı düşün. "3 al 2 öde" gibi kampanyalarda kalan ürünlerin fiyatını yeniden hesaplayın.
7. Belgeyi tamamlayın. Kasiyer, tarih, tutar ve neden kaydı olmayan iade bırakmayın.

İade Belgesi Nasıl Düzenlenir?

Vergi mükellefi olmayan son tüketicinin iadesinde uygulamada gider pusulası düzenlendiği ve iade edilen ürünün KDV'sinin ayrıca gösterildiği aktarılır. Kurumsal müşteri ise kendi iade faturasını keser. e-Arşiv ya da e-Fatura ile satılmış ürünlerde izlenecek yol belgenin türüne ve kullandığınız sisteme göre değişebilir. Bu nedenle iade belgesi düzeninizi mali müşavirinizle yazılı hâle getirin ve kasiyerlerin aynı yöntemi izlemesini sağlayın.

İadeler Kasa Açığına Neden Dönüşür?

Gün sonu kasa açığının sebeplerinden biri, kayda girmeden yapılan iadedir. Şu kurallar bu riski azaltır:

• İade yetkisini vardiya sorumlusuna verin; belirli bir tutarın üstünde onay isteyin.
• Fişsiz iadede müşteri kaydı veya kart bilgisiyle satışı doğrulamadan işlem yapmayın.
• Her gün iade raporuna kasiyer ve neden kırılımıyla bakın. Tek kasiyerde biriken nakit iade, ilk incelenecek işarettir.
• İadeleri kasa gün sonu raporunda ayrı satır olarak görün.

Giyim ve ayakkabıda beden uyumsuzluğu sık görülen bir iade nedenidir. Hangi modelin hangi bedeninde iade yığıldığını görmek, sonraki sipariş kararını da düzeltir. Bu takip için beden-renk varyant rehberimize ve giyim mağazası çözümümüze bakabilirsiniz. Barkod tarafını kurmak isteyenler için barkod programı sayfası başlangıç noktasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mağazadan alınan ürün 14 gün içinde iade edilebilir mi?

Sağlam ürün için kanuni bir hak yoktur. 14 günlük cayma hakkı mesafeli sözleşmeler içindir. Mağaza kendi politikasıyla iade veya değişim süresi tanıyabilir.

Fişi olmayan müşterinin iadesi reddedilebilir mi?

Sağlam üründe koşulu mağaza belirler. Ayıplı üründe "fiş yoksa işlem yapmayız" demeden önce satışı kart ekstresi veya müşteri kaydıyla doğrulamaya çalışın. Tereddütlü durumlarda hukuk danışmanınıza sorun.

Ayıplı üründe müşteriye "sadece değişim yaparız" denebilir mi?

Hayır. Dört hak arasında seçim müşteriye aittir ve satıcı seçilen talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Onarım veya değişim satıcı için orantısız güçlük doğuracaksa müşteri sözleşmeden dönme veya indirim haklarından birini kullanabilir.

İade edilen ürün tekrar satılabilir mi?

Sağlam ve satılabilir durumdaysa stoğa döner. Ayıplıysa ayrı depoda tutulur; yeniden satılacaksa ayıbı açıklayan etiket ve fiş notu gerekir.

Değişimde ürün fiyatı değiştiyse hangi fiyat geçerli olur?

Bu konu mağaza politikasına bağlıdır. Yaygın ve anlaşılır yöntem, iadeyi fişteki ödenen tutardan almak, yeni ürünü güncel fiyattan satmaktır. Kuralı değişim koşullarınıza yazın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Madde numaraları yayım tarihindeki 6502 sayılı Kanun metnine göredir.